کد خبر: ۴۱۶۶۱۱۹

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۴۰۲ - ۰۷:۱۰

شاعران شیعی‌سرود چهارمحال‌و‌بختیاری/ ۱

سروده‌های «قهفرخی»؛ سندی بر پیشینه شعر عاشورایی در چهارمحال‌وبختیاری

«محمد مقبل قهفرخی» درست در دورانی از موضوعات عاشورا و کربلا سخن به میان آورده است که طرح آنها در سرزمین ایران می‌توانست بسیار خطرآفرین باشد و لذا اولین حلقه آغازین عصر طلایی ادبیات فارسی در منطقه قهفرخ توسط وی به شکل رسمی در چهارمحال‌وبختیاری شکل می‌گیرد.

بابک زمانی‌پور، مدیر گنجینه آموزش و پرورش چهارمحال‌وبختیاری در گفت‌وگو با ایکنا از استان با اشاره به اینکه منطقه چهارمحال‌و‌بختیاری دارای سابقه درخشان ادبی در کنار سایر فعالیت‌های فرهنگی و تمدنی مردمانش است، اظهار کرد: از دوران تیموری به بعد، اسناد و مدارک قابل توجهی ناظر بر فعالیت‌های اهالی این استان در حوزه سرایش شعر و ادب در دست است که از جمله آنها می‌توان به آثار «محمد مقبل قهفرخی»، شاعر قدر اول آسمان پرفروغ شعر و ادب ادبستان این استان یعنی شهر قهفرخ قدیم یا فرخشهر امروز اشاره داشت.

وی ادامه داد: مقبل قهفرخی در اواخر دوران تیموری می‌زیست یعنی زمانی که مکتب حقه تشیع دوازده امامی در ایران از سوی سلسله صفویان هنوز رسمی نشده بود و این شاعر قبل از محتشم کاشانی و عمان سامانی و شاعرانی از این سنخ، منظومه بسیار زیبایی را در وصف قهرمانی‌های سیدالشهدا(ع) و شهدای کربلا و حماسه‌‌سازی‌های آنان می‌آفریند که ابیاتش در نوع خود قابل توجه هستند.

این نویسنده و پژوهشگر تاریخ با تصریح اینکه سروده‌های مقبل قهفرخی دارای اعتبار خاصی در دو ساحت عمده فرهنگ عامه مردم و فرهنگ رسمی سرزمین چهارمحال‌وبختیاری است، گفت: بنابراین می‌توانیم از وی به‌عنوان یک چهره شاخص ادبی نام آوریم.

زمانی‌پور ادامه داد: مقبل قهفرخی درست در دورانی از موضوعات عاشورا و کربلا سخن به میان آورده است که طرح آنها در سرزمین ایران می‌توانست بسیار خطرآفرین باشد و لذا اولین حلقه آغازین عصر طلایی ادبیات فارسی  در این منطقه توسط وی به شکل رسمی در چهارمحال‌وبختیاری شکل می‌گیرد که این ویژگی خاص در این منطقه می‌تواند دست‌مایه شکل‌گیری یک همایش دائمی سالانه و ملی تحت عنوان «فرهنگ ادبیات شیعی‌سرود» باشد که به میزبانی این استان در دستور کار دستگاه‌های فرهنگی قرار گیرد.

وی با اشاره به اینکه معرفی محمد مقبل قهفرخی اولین‌بار توسط مرحوم سیدقدرت‌الله هاتفی قهفرخی، شاعر معاصر منطقه چهارمحال‌وبختیاری انجام شده است، گفت: این معرفی از خلال اسناد و کاغذهای قدیمی استنساخ شده و انجام گرفته است و لذا باید قدردان این شاعر معاصر در شناساندن مقبل قهفرخی باشیم.

مدیر گنجینه آموزش و پرورش استان بیان کرد: منظومه محمد مقبل قهفرخی فتح باب و چراغ راه برای شاعرانی است که دل در گرو حماسه‌آفرینی قهرمانان کربلا دارند و بر این اساس در آستانه حلول اربعین حسینی بسیار شگون‌مند است ابیاتی از مرثیه عاشورایی این شاعر شیعی را با هم بخوانیم:

در کربلا گروه منافق ز راه کین

بستند ره راهبر رهروان دین

از بیخ تا جوانه دین را برافکنند

آورد دست ظلم برون کفر از آستین

بنمود از رکاب برون پای چون حسین(ع)

گردید آفتاب نگون از هلال زین

افتاد چون به خاک جگرگوشه رسول(ص)

در لرزه عرش آمد و شد ملتهب زمین

خورشید منکسف شد و آفاق تیره گشت

گشتند جن و انس به اندوه و غم قرین

برخاست بانگ یا ابتا یا محمدا

بر آسمان سوز دل زینب(س) حزین

زهرا(س) به باغ خلد پریشان نمود موی

سر داد ناله، خاک به سر ریخت حور عین

کرد آن قدر ستم که نباید کند فلک

بر عترت رسول خدا خیر مرسلین

از خون پاک سرور آزادگان حسین(ع)

شاداب و سبز گشت و برومند، نخل دین

در ماتم حسین(ع) قلم را شکست دست

مقبل بر آر ناله و در گوشه‌ای نشین