کد خبر: ۴۱۵۹۸۰۹

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۴۰۲ - ۰۸:۰۸

قرآنی‌شدن مساجد؛ موانع و راهکارها / ۴

برگزاری رویدادهای قرآنی از پایگاه مساجد را دستور کار قرار دهیم

مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به منویات رهبر معظم انقلاب مبنی بر تبدیل مساجد به پایگاه‌های قرآنی، گفت: وقتی ایشان راهکارهای قرآنی شدن مساجد را پیشنهاد می‌دهند و تا حد فرماندهی میدان عملیات نیز ورود دارند، ضرورت و فوریت کار را برای ما آشکار می‌سازد و باید تلاش کنیم که برگزاری رویدادهای متعدد قرآنی از پایگاه مساجد را در دستور کار قرار بدهیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا عرفان‌نژاد، مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال‌وبختیاری در گفت‌وگو با ایکنا از استان با اشاره به اینکه مسجد همواره به‌عنوان محور تحولات اجتماعی در فرهنگ و جامعه‌پردازی اسلامی بوده‌است، اظهار کرد: نگاهی به سیر شکل‌گیری اولین جامعه اسلامی که در زمان پیامبر(ص) مدینةالنبی اتفاق افتاد، گویای آن است که  مسجد مرکز و مبدأ تمامی امور بوده و کارکردهای متنوع بسیار بیشتر از امروز داشته، یعنی هم محل آمادگی مردان برای رزم و جهاد، هم محل رفع مشکلات‌ مردم، هم مرجع برآوردن نیازهای مردم از طریق خیریه‌ و هم محل علم‌آموزی و نیز عبادت بوده است.

وی با ذکر اینکه در عصر حاضر بسیاری از مساجد این کارکردهای مهم را از دست داده و نقش آنها صرفاً به‌عنوان محل عبادت تقلیل یافته است، ادامه داد: کرونا نیز مزید بر علت شد تا پویایی و فعالیت برخی مساجد کاهش یابد؛ البته هستند مساجدی که تراز هستند و با برخورداری از نیروهای دغدغه‌مند به‌ویژه روحانی فعال و دلسوز، شرایط خوبی دارند و منشأ بسیاری از خدمات و تحولات اجتماعی به حساب می‌آیند.

وی ادامه داد: اگر عالم عامل در محور مسجد قرار گیرد، این مکان مقدس و پایگاه تحول‌آفرین می‌تواند کارکردهای خود را ایفا کند و جایگاه واقعی خود را بیابد. مردم وقتی مسجد را محل درمان دردها و مشکلات بیابند و این مکان مقدس را مأمنی برای خودشان بدانند، خودبخود جذب می‌شوند و ارتباط می‌گیرند.

عرفان‌نژاد با اشاره به منویات مقام معظم رهبری ناظر بر تبدیل مساجد به پایگاه‌های قرآنی، توضیح داد: همانطور که مسجد محور تحولات اجتماعی است باید بدانیم که محتوای اصلی در ارتقای کارکردهای این مکان مقدس بی‌شک ثقل اکبر یعنی قرآن کریم است و نیز توجه به اهل‌بیت(ع) که شارح قرآن هستند.

این کارشناس مذهبی با بیان اینکه فعالیت‌های قرآنی به‌صورت پراکنده به‌ویژه در ایام خاص مانند ماه مبارک رمضان در مساجد انجام می‌شود، افزود: با اینحال جای تلاوت، تفسیر و تدبر و انس با قرآن کریم و نیز مسابقات و دورهمی‌ها و محافل قرآنی در بسیاری از مساجد خالی است و باید برنامه‌ای مدون و قوی برای این موضوع تدوین و اجرایی شود.

عرفان‌نژاد تصریح کرد: وقتی رهبر معظم انقلاب راهکارهای قرآنی شدن مساجد را مورد اشاره و توصیه قرار می‌دهند و تا حد فرماندهی میدان عملیات نیز ورود دارند، ضرورت و فوریت کار را برای ما آشکار می‌سازد و باید تلاش کنیم که برگزاری رویدادهای متعدد قرآنی از پایگاه مساجد را در دستور کار قرار بدهیم تا پیوند نام مسجد و قرآن کریم جلوه بیشتری در جامعه داشته باشد.

وی ادامه داد: منویات مقام معظم رهبری در خصوص قرآنی شدن مساجد وظایفی را نیز بر دوش متولیان امور مساجد و دستگاه‌هایی قرار می‌دهد که در مورد مسجد تکالیفی متوجه آنان است. تجربه نشان داده که برگزاری رویدادها، محافل و مجالس قرآنی و کرسی‌های تلاوت و هر برنامه‌ای ذیل نام قرآن کریم با استقبال جامعه مواجه شده و برکات و ثمرات فراوانی به دنبال داشته است. تقویت این موضوع که خواسته ولی جامعه نیز هست، قطعاً باعث ارتقای نقش مساجد در سطح اجتماع می‌شود.

روحانی عالم و عامل؛ رکن اصلی مسجد

عرفان‌نژاد با بیان اینکه نیروی انسانی توانمند و کیفی مهم‌ترین مؤلفه ارتقای جایگاه مسجد در جامعه است، تصریح کرد: اگر بهترین بنای مسجد را هم در اختیار داشته باشیم اما خالی از نیروهای دغدغه‌مند و دلسوز و اهل کار باشد، موفقیتی از پایگاه مسجد اتفاق نخواهد افتاد؛ بسیار موضوعیت دارد که افراد دغدغه‌مند و متخصص و آگاه در بخش نرم‌افزاری و طراحی اجتماعی و فرهنگی فعالیت‌های مسجد فعال باشند.

وی افزود: در هر مسجدی که یک روحانی توانمند و جهادی و مخلص در محوریت مسجد قرار بگیرد، خواهیم دید که آن مکان مقدس به پایگاه بسیاری از خدمات و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در جامعه تبدیل شده و جذب خوبی دارد حتی اگر بنای مسجد و امکانات و زیرساخت‌ها و شرایط سخت‌افزاری مسجد آنچنان مطلوب نباشد. پای کار بودن روحانی مسجد باعث خواهد شد که مردم نیز پای کار بیایند و جایگاه مسجد را از حیث عمرانی و محتوایی ارتقا دهند و اتفاقات زیادی از خدمات خیریه گرفته تا درمان، کارآفرینی، آموزش، برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی و سیاسی و ... در پایگاه مسجد رقم بخورد.

عرفان‌نژاد با تأکید بر اینکه باید جذابیت‌های مناسب هر سن در مساجد ایجاد شود، بیان کرد: مسجد نباید مکان صرفاً عبادی باشد بلکه متولیان آن از جمله امام جماعت، هیئت امنا و نیروهای دغدغه‌مند و نیز مراکز فعال نظیر کانون فرهنگی هنری و پایگاه بسیج باید با بهره‌مندی از هنر و ابتکار، مهارت جذب حداکثری جوانان و نوجوانان به مسجد را داشته باشند؛ همچنین باید برای جوانان در فعاليت‌های مسجد نقش تعریف شود و دیده شوند.

وی ادامه داد: بنده مسجدی را دیدم که عملکرد خوبی را در جذب نوجوانان و جوانان پرشمار داشت و این مکان محل آمد و رفت جوانان محله بود و یک عاملش این بود که در کنار مسجد، یک سالن ورزشی هم پیش‌بینی شده بود که اهالی مسجد می‌توانستند از آن استفاده کنند، این دست خدمات از پایگاه مساجد باعث جذب حداکثری می‌شود. شکی نیست که جوانان دل رقیقی دارند و معاشرت آنان با معنویت فضای مسجد قطعاً تأثیرگذار خواهد بود.

عرفان‌نژاد در پایان گفت: در مساجد دانشگاهی نیز اساتید و روحانیونی که توانسته باشند ارتباط بهتری با دانشجویان برقرار کنند و پاسخگوی شبهات آنان باشند، مساجدی پویا و فعال را در دانشگاه‌ها شکل می‌دهند؛ معتقدم که مسجد می‌تواند و باید پناهگاهی برای جامعه باشد و چشمه آب طهوری است که ظرفیت دارد کل جامعه را از آلودگی‌ها پاک کند.