کد خبر: ۴۱۵۷۷۷۳

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۴۰۲ - ۰۶:۰۷

یادداشت

نسبت‌یابی حضور در محافل مذهبی با سلامت روان

مسلمانان برخی اعمال مذهبی خود نظیر اقامه نماز و جشن‌ها و سوگواری‌های مذهبی را به‌صورت گروهی و در مساجد و یا مکان‌های مقدسی مانند حرم امامان(ع)، امامزاده‌ها، حسینیه‌ها و... برپا می‌کنند، پرسش اینجاست که دیدگاه علوم پزشکی و بیولوژی در خصوص حضور در محافل جمعی دینی و تأثیرات آن بر سلامت روان چیست.

محمدداود نصیری‌الحسینی، کارشناس‌ارشد زیست‌فناوری و مؤلف ۹ عنوان کتاب از جمله «علوم نوین در اسلام»، «اسلام علمی‌ترین دین بشریت و محرک موفقیت» و «ابصار» در یادداشتی که در اختیار ایکنای چهارمحال‌و‌بختیاری قرار داده، آورده است:

مسلمانان برخی اعمال مذهبی خود نظیر اقامه نماز و جشن‌ها و سوگواری‌های مذهبی را به‌صورت گروهی و در مساجد و یا مکان‌های مقدسی نظیر حرم امامان(ع)، امامزاده‌ها، حسینیه‌ها و... برپا می‌کنند. سفارش‌های بسیاری نیز در خصوص اجرای این محافل از سوی معصومان(ع) وارد شده است به گونه‌ای که امام صادق(ع) می‌فرمایند‌: بر شما باد به رفتن مساجد؛ زیرا مساجد خانه‌هاى خدا در روى زمینند. هر که پاک و پاکیزه وارد آن‌ها شود خداوند او را از گناهانش پاک کند و در زمره زائران خود قلمدادش کند. پس، در مساجد نماز و دعا بسیار بگزارید.

اگر پرسیده شود دیدگاه علوم پزشکی و بیولوژی در خصوص حضور در محافل جمعی دینی چیست و آیا این محافل تأثیر مثبتی بر روی بدن انسان و سلامت روان دارند، باید بگویم پژوهش‌های محققان آمریکایی نشان می‌دهد که حضور در محافل مذهبی و اماکن دینی و عبادی می‌تواند تأثیر مثبت و طولانی‌مدتی بر روی سلامت روان سالمندان داشته باشد.

در خصوص کودکان نیز نتیجه یک پژوهش در سال ۲۰۰۴ به بررسی رابطه مذهبی بودن و حضور در کلیسا با سلامت روان در میان کودکان اسکاتلندی پرداخت و نتایج آن نشان داد کودکانی که در مراسم مذهبی حضور بیشتری داشتند، در موقعیت‌های خانه و مدرسه پرخاشگری کمتری از خود نشان داده و عزت نفس بالاتری داشته و اضطراب و افسردگی کمتری در میان آن‌ها وجود دارد.

لازم به ذکر است، پژوهش‌های محققان دانشگاه هاروارد نیز نشان می‌دهد، بانوانی که بیش از یک بار در هفته در مجالس مذهبی حضور پیدا می‌کنند، ۳۰ درصد کمتر از همتایان خود در شانزده سال پیش روی خود با خطر مرگ رو به رو هستند.

همین‌طور بد نیست بدانید گروهی از دانشمندان دانشگاه آیووا آمریکا، بر این عقیده‌اند که حضور در مجالس مذهبی و معنوی به طور قابل توجهی خطر مرگ در افراد را کاهش می‌دهد و در تعیین سطح اینتر‌لوکین شش که نشانگر ایمنی مناسب بدن است، تأثیر بسزایی دارد.

نتایج بررسی دانشمندان آمریکایی با ارزیابی بیش از ۱۸ هزار شرکت‌کننده در فاصله سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴ نشان می‌دهد که حضور منظم و مستمر در مراسم مذهبی در بهبود سلامت و افزایش طول عمرِ افراد میانسال نقش مؤثری دارد. به گونه‌ای که نتایج ارزیابی‌ها آشکار ساخت خطر مرگ‌ومیر زودهنگام در افرادی که به طور مرتب در مراسم مذهبی شرکت دارند در مقایسه با افرادی که از شرکت در این مراسم خودداری می‌کنند، ۴۰ درصد کمتر است. حتی احتمال مرگ زودرس در افرادی که کمتر در این مراسم حضور دارند در مقایسه با کسانی که هرگز در مراسم مذهبی شرکت نمی‌کنند، کاهش می‌یابد.

یک گروه پژوهشی در دانشگاه وندربیلت آمریکا نیز در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد که عبادت کردن برای سلامتی مفید است و افرادی که در مجالس مذهبی حضور پیدا می‌کنند طول عمر بیشتر و فشار روانی کمتری دارند.در نهایت، تحقیق گسترده‌ای بر روی ۸۹ هزار و ۸۰۹ زن آمریکایی ۳۰ تا ۵۵ ساله نشان داد اقدام به خودکشی در زنانی که هفته‌ای یکبار یا بیشتر در مجالس مذهبی حضور پیدا می‌کنند، تقریباً پنج برابر کمتر از زنانی است که هرگز با فعالیت‌های مذهبی ارتباط نداشته اند. این تحقیق در سال ۲۰۱۶ در نشریه JAMA Psychiatry منتشر شد.

مطالعه این تحقیقات یادآور حدیثی ناب از پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد(ص) است که در بیان برکات مسجد می‌فرمایند: «الاِختِلافُ إلَى المَساجِدِ رَحمَةٌ، وَالاِجتِنابُ عَنها نِفاقٌ» یعنی آمد و شد به مساجد، مایه رحمت و پرهیز از آن، موجب نفاق است.

علاقه‌مندانی که قصد دارند در خصوص تأثیرات علمی اجرای احکام اسلام به‌خصوص فواید حضور در محافل مذهبی از منظر پزشکی و بیولوژی، بیشتر بدانند، می‌توانند به کتاب «علوم نوین در اسلام» مراجعه کنند که چاپ دهم آن به تازگی به بازار عرضه شده و مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است.