کد خبر: ۴۰۹۷۰۴۴

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۴۰۱ - ۰۷:۲۵

تحلیلی بر ریشه‌ها در آشوب‌های اخیر کشور

عضو هیئت علمی دانشگاه شهرکرد با تأکید بر اینکه ریشه بروز آشوب‌ها و اغتشاشات اخیر حتماً تک‌عاملی نیست به تحلیل مهم‌ترین ریشه‌های شکل‌گیری این حوادث در کشور پرداخت.

مجتبی نوروزی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهرکرد در گفت‌وگو با ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به اینکه ریشه بروز آشوب‌ها و اغتشاشات اخیر حتماً تک‌عاملی نیست اما گاه در این دست حوادث یک عامل برجسته‌تر از دیگر عوامل خود را نشان می‌دهد، اظهار کرد: با تحلیلی بر بیانات مقام معظم رهبری در خصوص حوادث اخیر می‌توان دریافت که ایشان اصل عامل را به غرب نسبت می‌دهند و آن‌را «برنامه‌ریزی شده» و «غیر خودجوش» معرفی می‌کنند.

وی ادامه داد: ایشان همچنین نظام و نیروهای انتظامی را در این حوادث اخیر مظلوم معرفی کرده و از دیگرسو خواصی را که بر آتش دمیده‌اند مذمت و دعوت به جبران می‌کنند، ضمن اینکه افراد حاضر در اغتشاشات از منظر رهبری در سه دسته یعنی عاملان دشمن، همراهان دشمن و هیجان‌زدگان غافل تقسیم‌بندی می‌شوند. ایشان در بیانات خود نه صرفاً به برخورد فرهنگی بلکه به مواجهه امنیتی و قضایی تأکید دارند.

نوروزی با تصریح اینکه رهبر معظم انقلاب اعتراضات را فرعی و حاشیه‌ای قلمداد کرده‌اند و نه مسئله اصلی و اساسی، گفت: این اشاره ایشان یک خط تحلیل را به دست ما می‌دهد، چندی پیش مجموعه‌ای از براندازان در اُتاوا گرد هم آمدند و راهکارهای براندازی نظام را بررسی کردند اما به‌ویژه بر این نکته صحه می‌گذاشتند که اگر در این مقطع نتوانیم براندازی را محقق کنیم، ایران وارد باشگاه‌های قدرت جهانی شده و کنترل آن اساساً غیرممکن خواهد شد.

ایران؛ قدرت جهانی

مدرس گروه علوم سیاسی دانشگاه شهرکرد با یادآوری نظریه برخی اندیشمندان که پیش از این بر قدرت جهانی ایران صحه گذاشته‌اند، توضیح داد: از جمله می‌توان به تئوری ساموئل هانتینگتون در دهه ۹۰ میلادی اشاره داشت که در نظریه معروف خود با عنوان برخورد تمدن‌ها، قائل است سه تمدن کنفوسیوس به رهبری چین، غرب به رهبری آمریکا و اسلام به رهبری ایران قابلیت جهانی شدن دارند و به آمریکا نسبت به چالش ایران هشدار می‌دهد. نظیر این نظریه‌ها از سوی اندیشمندان و سرویس‌های اطلاعات و امنیت غرب فراوان است که ایران را به‌عنوان ابرقدرت جهان در چند دهه آینده معرفی می‌کنند و نسبت به کنترل این کشور تأکید دارند.

نوروزی با تأکید بر دیدگاه مقام معظم رهبری مبنی بر نقش غرب در اغتشاشات و آشوب‌های اخیر، بیان کرد: البته کسی نافی این موضوع نیست که مردم در حوزه‌های مختلف اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و غیره با چالش‌های فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند که خاستگاه اعتراض می‌شود اما در کنار عوامل داخلی، نباید عوامل خارجی حوادث اخیر را نیز از نظر دور داشت.

این مدرس دانشگاه در استان با اشاره به تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری و استناد به یکی از سخنرانی‌های ایشان در سال گذشته با موضوع تحول، گفت: ایشان همواره بر جابجایی‌های کارگزارانی و تغییر ساختاری در کشور اشاره داشته‌اند، ایشان قائلند که برخی کارگزاران در جهت ارزش‌های انقلابی حرکت نمی‌کنند و ساختارها منطبق بر پیشرفت و توسعه کشور نیست که در این راستا به نمونه‌هایی چون نظام مالیاتی، سیستم بانکی یا نظام بودجه‌ریزی، گمرکی و غیره می‌توان اشاره داشت.

نرم‌افزار اداره اقتصادی کشور کارآمد نیست

نوروزی با ابراز تأسف از اینکه نرم‌افزار اداره اقتصادی کشور کارآمد نیست، بیان کرد: ما در کشوری زندگی می‌کنیم که به‌دلیل ضعف ساختار مالیاتی‌، بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی اتفاق می‌افتد که اگر این رقم محقق شود، از فروش نفت بی‌نیاز می‌شویم و این بی‌نیازی بی‌شک منشأ آثار و برکات فراوان خواهد شد. قوانین پیر و مشکل‌داری که نخواسته‌ایم اصلاح کنیم ایران را بهشت دلالان، سفته‌بازان و سوداگران کرده است که نفع کلان خود را از این ضعف ساختاری می‌برند.

وی با تأکید بر مطالبه چندین ساله رهبر معظم انقلاب مبنی بر تحول ساختاری کشور که جدی گرفته نشده است، ادامه داد: بخشی از این تحول ساختاری در اقتصاد در دولت سیزدهم کلید زده شد اما پرسش اینجاست که جریانات سیاسی و فرهنگ عمومی جامعه تا چه اندازه این اقدام را همراهی کردند؟ این تحول باید اتفاق بیفتد و چاره‌ای جز این نداریم همچنان که تمام کارشناسان و متخصصان داخلی و خارجی قائلند که ارز ترجیحی باید حذف می‌شد؛ باید گفت که انقلاب اسلامی بالای سر نرم‌افزار اداره کشور نبوده و نظریه اقتصاد اسلامی در ساحت‌های مختلف اداره کشور جاری و ساری نیست.

نوروزی تصریح کرد: نظام اسلامی مردم‌سالار است اما فرهنگ عمومی به‌گونه‌ای بوده که در حوزه کارگزاران، انتخابات مبتنی بر عقلانیت اتفاق نیفتاده و عواملی چون انتقام و انتفاع و احساس و قبیله در انتخابات مجلس یا ریاست جمهوری را در بین مردم شاهد بوده‌ایم و لذا فرهنگ انتخاباتی صحیح حاکم نبوده و منجر به انتخاب کارآمد نشده است.

ضرورت تحول در حوزه کارگزارانی

این مدرس دانشگاه با تأکید بر اینکه حوزه کارگزارانی ما در اتاق شیشه‌ای قرار ندارد بلکه مصون است، گفت: مطالبه‌گری جریان‌های مرجع را در این حوزه نمی‌بینیم، این مطالبه‌گری باید در فضای رسانه‌ای و دانشگاهی و نخبگانی باشد و کارگزاران پس از انتخاب و انتصاب، رها نشوند. جوان دانشجو هنوز ادب گفت‌وگو را یاد نگرفته و فضای رسانه‌ای در جهت مطالبه و پاسخگو کردن مسئولان فعالیت نمی‌کنند، لذا یکی از لوازم مردم‌سالاری یعنی نظارت مغفول مانده است.

وی بحران سواد رسانه، نبود رژیم‌ رسانه‌ای و مشخص نبودن عقبه فکری، سیاسی و مالی رسانه‌ها را یکی دیگر از ضعف‌های موجود بیان کرد و افزود: معتقدم تمام جوانانی که در کف خیابان هستند استکبارستیزند اما منبع فکری و خبری آنان از رسانه‌هایی همچون ایران اینترنشنال و بی‌بی‌سی و امثال اینها ارتزاق می‌کند، پیداست که فقدان رژیم رسانه‌ای این بحران را ایجاد کرده است و کار به جایی می‌رسد که افکار عمومی اذعان داعش از رسانه رسمی خودش مبنی بر حمله تروریستی شاهچراغ را باور نمی‌کنند.

نوروزی نسبت دادن اصل اتفاق به غرب در حوادث اخیر از سوی رهبر معظم انقلاب را موضوعی جدی برشمرد و گفت: روشن است که غرب با اصل انقلاب اسلامی موافق نیست و در طی این ۴۴ سال انواع تلاش‌ها را برای تضعیف انقلاب انجام داده است.

استفاده دشمن از آخرین ظرفیت‌ها

وی ادامه داد: امروز دشمن آخرین ظرفیت‌های خود را به میدان آورده است و بر طبق نظریه‌های علوم سیاسی، وقتی جریان سیاسی غرب به سلبریتی‌ها و لُمپن‌ها روی می‌آورد در مواجهه با نظام تمدنی به استیصال رسیده است. امروز از سران کشورهای اروپا گرفته تا کانادا و آمریکا و رؤسای کشورهای خلیج فارس یک جنگ عظیم رسانه‌ای علیه ایران راه انداخته‌اند و لذا در کنار عوامل داخلی، باید این تلاش‌های گسترده خارجی نیز دیده شود.

نوروزی با ذکر اینکه بر طبق اعلام برخی مراکز افکارسنجی غرب از جمله دانشگاه مریلند آمار کسانی که در حوادث اخیر ایران در خیابان حضور یافتند حدود ۸۵ هزار نفر است، افزود: در اوج حوادث اخیر میزان جمعیت به یک دهم جمعیت در حوادث فتنه ۸۸ هم نرسید؛ بسیج همه رسانه‌ها و جنگ تبلیغاتی تمام‌عیار‌ دشمن در حوادث اخیر تنها توانست حدود ۸۵ هزار نفر یعنی یک دهم درصد جمعیت ایران را به خیابان‌ها بکشاند. مردم ایران این ۹۹/۹ درصدی هستند که اگر هم تحت فشار مشکلات و ناراضی باشند اما با دشمن در حوادث اخیر همراهی نکردند.

شکاف نسلی اتفاق نیفتاده است

وی با تأکید بر اینکه در حوادث اخیر به مجموعه نظام به‌ویژه از سوی خواص ظلم شد، گفت: بنده پیوسته با نسل جوان در گفت‌وگو و ارتباط هستم و این روزها در دبیرستان‌ها و دانشگاه‌ها صحبت می‌کنم و معتقدم شکاف نسلی که بسیاری دم از آن می‌زنند، اتفاق نیفتاده است. آرمان‌های انقلاب اسلامی منطبق بر فطرت است و بنده قائلم که ۹۰ درصد جوانانی که با آنان سر و کار دارم مخالف انقلاب و آرمان‌ها و ارزش‌ها نیستند چرا که مفاهیمی چون استقلال، عزت، معنویت و استکبارستیزی را به‌عنوان گفتمان‌های انقلاب می‌پذیرند اگرچه بسیاری از آنان با عملکرد برخی مسئولان و ساختارهای فسادزا قطعاً مخالف هستند.

این کارشناس مسائل سیاسی در استان تأکید کرد: آرمان‌های انقلاب و نظام اسلامی بر فطرت پاک جوانان و نوجوانان منطبق است لذا مدام بر طبل شکاف نسلی نکوبیم چرا که به ضرر ماست و دشمن هم به‌دنبال این است.

نوروزی با یادآوری نظریه «گرداب مارپیچ سکوت» در مباحث روانی علم سیاست، گفت: این نظریه قائل به نقش اساسی رسانه‌هاست که می‌توانند مخاطبان را جادو کرده و مالک افکار عمومی شوند، دست و پاها را ببندند و افراد را به سکوت وادار کنند، رسانه می‌تواند افراد را به جمع خاموشان جامعه اضافه کند. امروز شاهد تحقق عینی این مبحث در فضای سیاسی کشور هستیم و وقتی بسیاری از افراد همسو حرف نمی‌زنند و سکوت می‌کنند، این تلقی ایجاد می‌شود که آشوبگران و اغتشاشگران در اکثریت هستند، امروز مارپیچ سکوت، تلقی فکر اکثریت را در مورد فکر اقلیت ایجاد کرده اما اکثریت را به جمع خاموشان جامعه افزوده است.

تبعات سیاه‌نمایی

وی کارآمدی را ناظر بر موفقیت در اهداف با توجه به امکانات و موانع بیان کرد و گفت: نقاط سیاه و سفید باید با هم دیده شوند و تحقق نسبی اهداف باید مورد توجه قرار گیرد؛ مثلاً وقتی صحبت از عدالت اجتماعی می‌شود، باید نقاط قوت و کارهایی که انجام شده است دیده شود نه آنکه نقاط ضعف با پمپ رسانه‌ای به جوانان القا شود که این سیاه‌نمایی‌ها آنان را نسبت به اصل و رویکرد انقلاب دچار شک و تردید کند و منجر به نارضایتی شود.

نوروزی گفت: نهادهای آموزشی از خانواده گرفته تا مدارس و دانشگاه‌ها و رسانه‌ها نتوانسته‌اند رشد و پیشرفت انقلاب باوجود موانع و مشکلاتی چون تحریم را برای جوانان بازگو کنند و وظیفه تک‌تک ما پدرها و مادرها، معلمان و اساتید دانشگاه، جریان رسانه‌ای و نخبگان این است که به‌دور از سیاه‌نمایی، به تبیین و روشنگری در خصوص نقاط سفید نیز بپردازیم.

وی تأکید کرد: اگرچه عملکرد انقلاب قابل نقد است اما رویکرد انقلاب اسلامی بسیار مبارک است و باید توسط خواص و نخبگان برای مردم و به‌ویژه جوانان تبیین و روشن شود. بخش زیادی از جوانان حاضر در کف خیابان با این دست ناآگاهی‌ها در قبال انقلاب، دچار وندالیسم سیاسی یعنی هیجانات و تخریب‌گرایی و یا به اذعان خودشان، جوگیر شده‌اند.

نوروزی با ذکر اینکه نباید از جمهوری اسلامی و هیچ نظام سیاسی دیگر انتظار عصمت داشت، اظهار کرد: نگاه‌ها باید مبتنی بر عقلانیت و واقعیت باشد، رسانه‌ها در قبال انواع و اقسام مشکلات در نظام‌های سیاسی غرب دم بر نمی‌آورند اما در قبال مشکلات جمهوری اسلامی از کاه کوه می‌سازند.