کد خبر: ۴۰۳۹۶۰۹

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۴۰۰ - ۰۸:۰۴

مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال‌وبختیاری تبیین کرد

حیات طیبه؛ غایت بعثت پیامبران / امکان‌سنجی تحقق تمدن اسلامی در عصر حاضر

معاون نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌های چهارمحال‌وبختیاری گفت: بر طبق آیات قرآن کریم، انبیا برای اقامه قسط و عدالت‌گستری و نیز حیات طیبه مبعوث شدند؛ حیات طیبه به تعبیر مقام معظم رهبری حیاتی است که رفاه‌، عدالت، آسایش، آرامش، حداقل مشکلات، ایمان و اخلاق و زندگی درست در آن جاری باشد و انبیا برای تحقق چنین شاخصه‌هایی در زندگی بشری آمده‌اند.

به گزارش ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، حجت‌الاسلام والمسلمین مالک حسنی، معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های چهارمحال‌وبختیاری و مدرس حوزه و دانشگاه نهم اسفند در «نشست مطالعاتی تمدن نوین اسلامی، غایت بعثت پیامبران» که به‌همت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی و با حضور کارکنان جهاد دانشگاهی استان در سالن اجتماعات این مرکز و نیز در بستر رویتاب برگزار شد با طرح این پرسش که آیا تمدن اسلامی صرفاً یک شعار بوده یا قابل تحقق می‌باشد؟ اظهار کرد: اگر تمدن اسلامی که غایت بعثت انبیا و قابل تحقق است باید دلایل آن‌را نیز بیاوریم و در این خصوص نکته نخست این است که بر طبق آیات قرآن کریم، انبیا برای اقامه قسط و عدالت‌گستری و نیز حیات طیبه مبعوث شدند. حیات طیبه به تعبیر مقام معظم رهبری حیاتی است که رفاه‌، عدالت، آسایش، آرامش، حداقل مشکلات، ایمان و اخلاق و زندگی درست در آن جاری باشد و انبیا برای تحقق چنین شاخصه‌هایی در زندگی بشری آمده‌اند.

وی با اشاره به آیه ۱۵۷ سوره مبارکه اعراف، ادامه داد: پیامبر(ص) مبعوث شد تا غل و زنجیر را از گردن انسان‌ها بردارد و باز کند و تمدن اسلامی تمامی این شاخصه‌ها را برای بشر فراهم می‌کند اما باید دید در شرایط امروز آیا تحقق‌بخشی به تمدن اسلامی امکان‌پذیر هست یا خیر؟ برای امکان‌سنجی این موضوع بر اساس یک اصل ساده فلسفی در وهله نخست باید دید آیا تاکنون به وقوع پیوسته است یا خیر. با مرور تاریخ می‌توان به دوران طلایی اسلامی می‌رسیم که دانشمندانی چون ابن سینا، جابر بن حیان، ابن هیثم و غیره در علوم مختلف می‌زیسته‌اند و اساساً کشورهای اسلامی خاستگاه و مرجع صدور علم و تمدن به اروپا و دیگر نقاط جهان بودند.

حسنی با تصریح اینکه در این برهه زمانی کشورهای اسلامی از حیث دانشی در اوج شکوفایی قرار داشتند، گفت: آیا امروزه با پیشرفت تکنولوژی و قرارگیری در دوران بعد از رنسانس، کشورهای اسلامی به‌ویژه ایران با عقب‌ماندگی‌های جدی که در دوران قاجار و پهلوی پشت سرگذاشت، می‌توانند به تحقق تمدن اسلامی امیدوار باشند یا خیلی فاصله وجود دارد؟ پاسخ به این پرسش در دو بخش عقلانی و مصداقی باید مورد بررسی قرار گیرد.

امکان‌سنجی عقلانی و مصداقی تحقق تمدن اسلامی در عصر حاضر

عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه شهرکرد بیان کرد: گاه این شبهه مطرح می‌شود که اگر غایت علم نائل شدن به الله است چرا رشد و پیشرفتی که در غرب شاهدیم را در کشورهای اسلامی مشاهده نمی‌کنیم. در پاسخ به این پرسش ابتدا باید یادآور شد که بر اساس یک قانون علمی، ماده به سمت زوال حرکت می‌کند، دیگر آنکه اگر هدف بشر مادیات محض فارغ از هر چیز دیگر باشد، آیا عقلانی است که هدف خود را بر یک امر زوال‌پذیر معطوف کنیم؟ در این صورت باید گفت که تفکر انسان مادی‌گرا به سمت زوال پیش می‌رود درست مانند بادکنکی که وقتی بیش از حد گنجایش باد شود، می‌ترکد. لذا اگر هدف ماده باشد تا یک اندازه محدود گنجایش دارد و وقتی از حد فراتر رود منفجر و نابود خواهد شد.

حسنی جنگ‌های جهانی اول و دوم را که کشورهای جهان پس از تجربه یک پیشرفت در تقابل و نبرد با یکدیگر قرار گرفتند مصداق قانون زوال ماده دانست و توضیح داد: نکته اینجاست که در آنجا اخلاق ملاک نبوده و عواملی چون قدرت‌گرایی، ثروت و جاه و مقام مورد توجه و در غایت کشورها و افراد بوده است. امروز نیز شاهد همین واقعیت در فضای تقابلی روسیه و اوکراین یا چین و تایوان هستیم و ساده‌ترین دلیل این بلواها این است که هدف در این ممالک ماده و تکنولوژی محض هدف قرار گرفته و وقتی از حد فراتر رود، باید انتظار وقوع فضای اصطکاک و تقابل و نهایتاً زوال را داشت.

وی با تأکید بر اینکه در تمدن اسلامی هدف الله است و لذا همه چیز نامحدود بوده و توقفی وجود ندارد، بیان کرد: تنها راه اینکه انسان‌ها در کنار همدیگر زندگی و حیات طیبه را تجربه کنند، یک هدف و وجود فرامادی است که هم نظارت دارد و هم حکیم و داناست و در هر نقطه در خفا و پنهان اگر حقوقی ضایع شود می‌بیند؛ بر اساس آیه ۲۲ سوره مبارکه انبیاء، «لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا»، تنها راه به سعادت رسیدن در جامعه وحدت و اعتقاد به الله واحد است. پیداست که اگر جز وجود خداوند در غایت اندیشه بشر قرار گیرد فساد صورت می‌گیرد همچنان که بلواهای بزرگ تاریخی و کشورگشایی‌ها و قدرت‌گرایی‌ها گواهی می‌دهند.

چینش دقیق و عمیق پایه‌های تمدن اسلامی

حسنی تأکید کرد: چینش پایه‌های تمدن اسلامی بسیار دقیق و عمیق است و تمام قوانین علمی فیزیک و شیمی و فلسفه و غیره بر این امر صحه می‌گذراند که چنین تمدنی ماندگار و دائمی و به‌روز از زوال است. در جامعه دینی وقتی تمام انسان‌ها تحت لوای یک پرچم باشند، تفکر أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ (فتح/۲۹) حاکم می‌شود. البته باید تأکید کرد که این امر در اعتقاد ناب اسلامی تحقق می‌یابد و لذا اگر امروز کشورهای اسلامی نیز با یکدیگر تقابل دارند باید دانست که در اجرای اسلام ناب اهمال رخ می‌دهد. ضمن اینکه اگر تقابلی هست جنگ میان علمای شیعه نیست بلکه آنان در مبنا، راهبرد و هدف با یکدیگر متحد هستند.

معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان تصریح کرد: تنها راهکاری که انسان‌ها را دور هم جمع می‌کند تا برای پیشرفت و ترقی تلاش و همدلی و همکاری کنند، تفکر ناب توحیدی و اسلامی است که از طریق انبیا برای ما رسیده است. پایه‌های اساسی تمدن در این تفکر ناب مهیا و آماده است که مصداق آن نیز دوران طلایی اسلامی می‌باشد و لذا ظهور امام عصر(عج) و تشکیل حکومت جهانی مهدوی، زمینه‌ساز شکوفایی تمامی استعدادهای بشریت و از جمله علم و آگاهی او خواهد بود و احادیث بسیاری بر این مطلب گواهی داده‌اند. علت نیز آن است که در این دوران تمام حجاب‌ها و موانع شکوفایی عقل نظیر قدرت، ثروت، شهوت و غیره کنار می‌روند و عقل شکوفا می‌شود.

حسنی تمدن غرب را کاملاً بزک شده و تجملی خواند و بیان کرد: با وجود تمام پیشرفت‌های تکنولوژیک در غرب، آنان از این آسایش و رفاه به آرامش نمی‌رسند و امروز آمار بیماران روانی، افسردگی، خودکشی و دیگر مشکلات عجیب و غریب گویای وضعیت آنان است، همچنان که در جامعه خودمان نیز افرادی که از سبک زندگی غربی متأثر می‌شوند از این آسیب‌ها و مشکلات در امان نیستند. با یک نگاه روانشناختی به سادگی می‌توان فهمید کسانی که تمکن و تعلقات دنیوی بیشتری دارند قطعاً همواره بیم از دست دادن، آرامش را از آنان سلب می‌کند و پیوسته بار اضطراب و احساسات ویرانگر آنان را آزار می‌دهد.

وی با تأکید بر اینکه اسلام و مبانی دینی بزر‌گ‌ترین و کامل‌ترین تمدن انسانی را رقم می‌زند، گفت: پایه‌ها و مبانی اسلام بسیار قوی است حال آنکه پیشرفت در غرب به نبود آرامش در جوامع غربی متنج شده است، همچنان که نتیجه رنسانس در غرب ساخت بمب اتم و ایجاد تأسیسات هسته‌ای و نظامی شد که امنیت و آرامش بشر را سبب کرده است. تشکیلاتی چون ناتو به‌دنبال منفعت‌طلبی هستند و سود آنان در ناامنی جوامع است زیرا با بروز جنگ و ناامنی می‌توانند سلاح‌های خود را به فروش برسانند.

تمدن در فضای جنگ و ناامنی تحقق نمی‌یابد

حسنی ادامه داد: طبیعی است که در چنین فضای ناامن و پر از استرس و جنگ تمدن تحقق نمی‌یابد، یکی از لوازم ایجاد تمدن عقل است و در این فضای شهوت‌پرستی، قدرت‌طلبی و مشکلات اقتصادی و تکنولوژی غیره انسان‌ها فرصتی برای تأملات عقلانی نمی‌یابند. باید به این پرسش‌ها پاسخ گفت که چرا وقتی آمریکا در افغانستان حضور یافت کشت خشخاش یازده برابر افزایش یافت و ایجاد فضای افیونی تسهیل شد؟ چرا خدمات ماهواره‌ای در تمام جهان با خرید اشتراک قابل دسترسی است اما در خاورمیانه به رایگان در اختیار مردم قرار دارد؟ اینها و ده‌ها مورد نظیر آن راهکارهایی غرب برای جلوگیری از رشد عقل مردمان این مناطق است و دشمن به دنبال مشغول ساختن مردم با فضای افیونی، تسهیل روابط، شهوت، هنجارشکنی و هیجان و شهرت‌طلبی و غیره در افکار عمومی است تا قدرت عقلانیت را از آنان سلب کند و راحت‌تر به غارت و چپاول بپردازند.

وی با انتقاد از فضای رها و بی در و پیکر فضای مجازی کشور، بیان کرد: کجای جهان فضای مجازی بدون چارچوب و خطوط تا این اندازه رها و بدون قید و شرط است حال آنکه در تمام جهان فضای مجازی دارای قوانین و ضوابط است. کج‌فهمی فرایند دیدن این قوانین و ضوابط در فضای مجازی کشورمان این بود که با انتخاب واژه صیانت در افکار عمومی جنبه امنیتی به این قانون بخشیدند و با نام طرح صیانت از فضای مجازی اذهان عموم جامعه دچار سوء برداشت شد، ضمن اینکه القائات و تبلیغات معاندان و مغرضان داخل و خارج نیز بر این سوء برداشت‌ها دامن زد تا نتواند به سرانجام برسد.

مدرس حوزه و دانشگاه در استان با یادآوری اینکه یکی از عناصر تمدنی عقل است، تصریح کرد: اگر عقل فرصت رشد نیابد تمدن نیز شکل نمی‌گیرد یا به زوال می‌رود، رشد عقل و تمدن در غرب تا جایی ادامه می‌یابد که امنیت اقتصادی نظام سرمایه‌داری در امان باشد و به خطر نیفتد. با این نگاه باید گفت که تمدن اسلامی الا و لابد در کشورهای اسلامی شکل می‌گیرد و در هیچ جای دیگری نباید انتظار تحقق آن‌را داشت.

حسنی استکبار را یقیناً رو به افول دانست و گفت: تکنولوژی غرب رو به افول است و بر اساس تفکرات غربی بروز جنگ جهانی سوم دور از انتظار نیست؛ نیچه می‌گوید فعل اخلاقی فعلی است که انسان را به قدرت برساند و هر چیزی که انسان را بیشتر به قدرت برساند اخلاقی‌تر است ولو کشتن انسان باشد و این پایه‌های اساسی تفکر غربی است؛ کشورگشایی، قدرت‌طلبی، کبرورزی، غرور، چپاول و استکبار جزو پایه‌های چنین تفکری هستند و اینگونه است که در قرن ۲۱ شاهد حرص و طمع جهان غرب برای کشورگشایی هستیم که روسیه اوکراین را هدف قرار می‌دهد و چین مطرح می‌کند که زمان آن رسیده تا تایوان به آغوش چین بازگردد.

انقلاب اسلامی؛ بستر تمدن‌سازی

وی با تأکید بر اینکه انقلاب اسلامی بزرگ‌ترین بستر تمدن‌سازی و ظرفیت را برای رسیدن به تمدن تضمین‌کننده رفاه، عدالت و پیشرفت همگانی باشد داراست، افزود: اگر همه تحت لوای توحید قرار گیرند اتحاد در تمام موازین شکل می‌گیرد و رفتارهای دقیق و ظریف از انسان‌ها سر می‌زند، یک مصداق آن این دستورالعمل اسلام است که می‌گوید انسان حق ندارد حتی گمان بد نسبت به دیگری داشته باشد و در چنین فضایی اگر اسلام ناب عملیاتی شود انسان‌ها حق پیدا نمی‌کنند نسبت به همدیگر رفتار بد داشته باشند.

حسنی بیان کرد: وحدت و اتحاد در تمام موازین که اندیشه اسلامی قائل به آن است سبب می‌شود که انسان‌ها در کنار یکدیگر پشتیبان هم باشند و روح و روان‌ها پرورش و آرامش می‌یابد حلقه مفقوده‌ای که روانشناسان در جوامع غربی به دنبال تحقق آن در انسان‌ها هستند اما یافت نمی‌شود. تفکر توحیدی سبب می‌شود که مؤمنان با گفتن خدایی جز خدای یگانه نیست به رستگاری و سعادت دست یابند، چگونه است که انسان با گفتن یک جمله «لا اله الا اللّه» رستگار مى‌شود؟

معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان گفت: امروز کشورهای اسلامی به‌ویژه ایران از هر زمان دیگر برای گام برداشتن به سمت تمدن نوین اسلامی نزدیک‌تر هستند و دلیلش گسترش و پیشرفت کمی و کیفی جوامع اسلامی و نیز افول و زوال غرب است که دیر یا زود اتفاق خواهد افتاد و حتمی است. این موضوع را به‌صورت مصداقی می‌توان در خصوص انهدام پایگاه نظامی آمریکایی‌هادر عین‌الاسد بیان کرد که اولین عملیات نظامی علیه آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم بود و توسط ایران انجام شد. در تخیل هیچ کشوری نمی‌گنجید که کشوری بتواند علیه آمریکا عملیات نظامی کند و عجیب‌تر آنکه آمریکا آن‌را بی‌جواب بگذارد.

حسنی تصریح کرد: همین اقدام نظامی ایران علیه آمریکا این تفکر را به کشورهایی نظیر روسیه القا کرد که این امر شدنی است و امروز می‌بینیم که علیه منافع ناتو عمل می‌کند و خط و نشان می‌کشد.