کد خبر: ۳۹۷۷۰۰۵

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۶:۰۳

در وبینار تخصصی «زن و سیاست؛ راهبرد یا ابزار» مطرح شد:

زنان در عرصه حکمرانی سهم رقابتی دارند / آگاهی‌بخشی؛ نقش زنان در جامعه

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران سهم زنان در عرصه حکمرانی را سهم رقابتی و شایسته‌سالاری ارزیابی کرد و افزود: گاهی این سهم از طریق رای و گاهی از طریق اثبات شایستگی به دست می‌آید.

به گزارش ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری‌، وبینار تخصصی با موضوع «زن و سیاست؛ راهبرد یا ابزار» با حضور معصومه ظهیری، معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران، فرحناز قائدامینی، مدیرکل آموزش و پرورش استان و فاطمه امیدی، مدیر مرکز تخصصی معصومیه(س) شهرکرد در بستر فضای مجازی امروز شنبه ۲۲ خردادماه همزمان با ولادت حضرت فاطمه معصومه(س) در شهرکرد برگزار شد.

معصومه ظهیری، معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران در ابتدای این نشست با اشاره به الگوی توسعه و پیشرفت ایرانی که مقام معظم رهبری نسبت به آن اهتمام داشته‌اند، اظهار کرد: در این الگو سهم زنان و مردان یکسان دیده شده همچنان که قرآن کریم نیز خلقت زنان و مردان را مساوی می‌داند و قائل به این نکته است که نه زنان بر مردان و نه مردان بر زنان برتری ندارند و عطای الهی نسبت به زنان و مردان کاملا مساوی و حقوق و مسئولیتشان بالسویه تقسیم شده است.

وی ادامه داد: با اینحال برخی وظایف به‌عنوان «متعین» برای جنس زن یا مرد وجود دارد و قابل واسپاری به دیگری نیست، به‌عنوان نمونه نقش مادری بدیل ندارد که در برهه‌ای از زمان به زن و در برهه‌ای دیگر به مرد سپرده شود یا جایگاه ولایت و سرپرستی خانواده نیز همین شرایط را دارد.

اهمیت شایسته‌سالاری در عرصه حکمرانی

این استاد حوزه و دانشگاه برخی جایگاه‌ها را مستلزم احراز شایستگی دانست و توضیح داد: این دست جایگاه‌ها را زن یا مرد می‌توانند در شرایط رقابتی و بر حسب شایستگی و صلاحیت اخذ قوه کسب کنند که از جمله می‌توان به مناصب مدیریتی جامعه اشاره کرد؛ در غرب، زنان در طول تاریخ و برای احراز حق رای، آزادی، حق مدیریت، حق تحصیل، مالکیت، حق انتخاب، حق ارث و ... و عبور از آپارتاید جنسیتی مبارزات زیادی را پشت سر گذاشتند اما اسلام عزیز این حقوق را به زنان اعطا کرده است.

ظهیری با اشاره به تبعیض‌های تحمیل شده به زنان در طول تاریخ، گفت: این تبعیض‌های منفی و آپارتاید جنسیتی به دلیل چالش‌ها و فراز و فرودهای حاکمیتی به زنان تحمیل شده از جمله در زمان رژیم ستمشاهی که مناصب مدیریتی زنان بسیار اندک بود و یا بعضا با امتیازات جنسیتی خاص و در یک نظام ناروای نامتعادل به آنان واگذار می‌شد.

وی با یادآوری لزوم بازنگری در حقوق زنان، بیان کرد: در قانون اساسی به‌صورت مستقیم و غیر مستقیم اشاراتی به حقوق زنان وجود دارد از جمله اشاره غیر مستقیم در مبحث انتخابات ریاست جمهوری که از واژه رجل سیاسی استفاده شده و در تفسیر آن آمده است که لزوما مراد از رجل مردان نیستند بلکه زنان و مردان را شامل می‌شود.

ظهیری گفت: در طول تاریخ زنانی مانند حضرت خدیجه(س)، حضرت زهرا(س)، حضرت زینب(س) و حضرت فاطمه معصومه(س) را داریم که به‌عنوان نماد و الگو برای ما مطرح هستند اما چه بسیار نام‌آوران گمنامی که یا به‌دلیل نگاه مردسالارانه تاریخ و یا به‌دلیل عقب‌ماندگی فرهنگی نامشان در تاریخ حفظ شده و واگویه نشده است که نمونه این بانوان بانویی به اسم آمنه‌بیگم دختر علامه محمدتقی مجلسی است که در نوشتار چند مجلد از مجموعه شریف بحارالانوار شرکت داشته اما هیچ نامی از این زن نام‌آور حدیث‌گو و معلم این رشته ثبت نشده است.

وی تأکید کرد: زنان به دلیل شرایط حکمرانی نتوانسته‌اند در شرایطی متوازن به پیش بروند اما انقلاب اسلامی این شرایط متوازن را برای تمامی افراد جامعه، زنان دوشادوش مردان، فراهم کرده است همچنان که نگاه قرآن کریم نیز نگاه جنسیتی نیست بلکه نگاه صلاحیت‌ها و قابلیت‌ها است اگرچه برای زن و مرد وظایف متعینی را تعریف کرده است و در همین راستا حکومت اسلامی نیز شرایطی را برای زنان و مردان فراهم کرده که از جمله می‌شود به پذیرش زنان به جای مردان در رشته‌های تخصصی زنان و زایمان و یا پذیرش مردان در رشته‌هایی نظیر مهندسی معدن اشاره کرد.

این استاد حوزه و دانشگاه لازمه رسیدن به الگوی پیشرفت را اجرای عدالت در جامعه دانست و ادامه داد: عدالت به معنای قرار دادن هر چیز در جای خود است و حکومت اسلامی تلاش می‌کند بانوان تولی‌گری و تصدی‌گری بجای خود را در جامعه اعمال کنند و اجتماع را به آرامش و اعتدال برسانند.

ظهیری با اشاره به در پیش بودن انتخابات و با انتقاد از شرایط تبلیغات‌محور در پرداختن به مسائل زنان، تأکید کرد: جامعه زنان نمی‌پذیرد که برای جلب آرا و از روی تفضل حقوق به‌حق ما را به ما اعطا کنند لذا بانوان قشر شرایط خاص نیستند بلکه به‌عنوان نیمی از پیکره جامعه، قشر همه عرصه‌ها هستند و این را مکررا ثابت کرده و در گام دوم انقلاب اسلامی این موضوع را باز هم ثابت خواهد کرد.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران با تأکید بر اینکه در نقش دفاع از ارزش‌ها و اقلیم و حکومت زنان و مردان یکسانند، بیان کرد: در جنگ احد نسیبه زنی بود که موظف دید خود را سپر بلای پیامبر(ص) کند؛ در همین جنگ زمانی که اصحاب پیامبر(ص) میدان را ترک می‌کردند زنانشان آنان را ملامت می‌کردند که چرا میدان معرکه را ترک می‌کنید و پاسخ شنیدند که پیامبر کشته شده، زنان گفتند وای بر شما! پیامبر کشته شده آیا دین او هم از بین رفته است؟ لذا هجمه زنان در میدان احد سبب شد جان پیامبر(ص) در امان بماند.

ظهیری سهم زنان در عرصه حکمرانی را سهم رقابتی و شایسته‌سالاری ارزیابی کرد و افزود: گاهی این سهم از طریق رای و گاهی از طریق اثبات شایستگی به دست می‌آید؛ ما در برخی بخش‌ها مانند خانواده، جوانان و زنان متولی خاص و مشخصی نداریم و هر کدام لحاف چهل‌تکه‌ای هستند که هر نهاد بخشی از کار آن‌را به دست گرفته است.

این مدرس حوزه و دانشگاه گفت: در دوره زمامداری در گام دوم انقلاب اسلامی بر آنیم که شرایط را با شاخص و سنجه جدای از جنسیت تعریف کنیم و شرایطی متعادل و متوازن‌تر از گذشته فراهم کنیم تا بتوان میدانی مساوی برای همگان در تمامی عرصه‌ها به‌ویژه در حوزه علمی، فراهم شود.

نقش ماندگار زنان در عرصه‌های گوناگون

در ادامه این نشست، فرحناز قائدامینی، مدیرکل آموزش و پرورش استان با اشاره به مولفه توسعه فرهنگی در توسعه پایدار هر کشور، گفت: در توسعه فرهنگی از تمامی ظرفیت‌های جامعه از جمله ظرفیت زنان که نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند، استفاده می‌شود.

وی با تقسیم‌بندی عمر انقلاب اسلامی به چهار دهه و ارزیابی نقش زنان در این دوران، توضیح داد: زنان در دهه نخست انقلاب، حضوری ارزشمند و بی‌بدیل در مبارزه با استکبار و نیز جنگ تحمیلی داشتند، سپس در دوران سازندگی نقش خود را ایفا کردند، در دهه سوم انقلاب اسلامی، زنان دانشگاه‌ها را به تسخیر خود در آوردند و بر طبق آمار، در تمامی رشته‌ها به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی جایگاه ارزشمندی کسب کردند و در دهه اخیر به واسطه تخصص خود آماده حضور در بالاترین رده‌های مدیریتی کشور هستند.

قائدامینی با یادآوری پیشینه ارزش زن در فرهنگ تاریخی و اسلامی ایران، تصریح کرد: ارزش زن در اسلام بر کسی پوشیده نیست و آیات ۲۳ تا ۴۴ سوره مبارکه نمل که به توصیف اقتدار و بینش ملکه صبا می‌پردازد؛ همچنین در آیه ۱۲ سوره مبارکه ممتحنه ماجرای بیعت زنان با پیامبر(ص) مطرح می‌شود که بیانگر نقش سیاسی و اجتماعی زنان است.

این مدرس دانشگاه افزود: پیشینه تاریخی ایران نیز نشان می‌دهد که زنان تاریخ‌ساز فراوانی در تاریخ این سرزمین زیسته‌اند که به‌عنوان پادشاه، قافله‌سالار، دریاسالار، سپهسالار، خزانه‌دار و ... نقش خود را ایفا کرده‌اند؛ همچنین می‌توان به نمونه‌ای دم‌دستی در استان خودمان اشاره کرد، سردار بی‌بی مریم بختیاری که در جریان مشروطیت و فتح تهران نقشی بی‌بدیل ایفا کرد و نوشته‌هایش به یادگار مانده است.

مدیرکل آموزش و پرورش استان با اشاره به در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری، بیان کرد: امروز نیز زنان در تمامی مسائل کشور نقشی پررنگ دارند و می‌طلبد که در عرصه سیاسی پیش رو نیز با قدرت، اطمینان و خودباوری ورود و حضور داشته باشند و بار دیگر نقشی ماندگار از خود خلق کنند.

آگاهی‌بخشی جامعه؛ نقش مشترک تمامی زنان

در ادامه این نشست نیز فاطمه امیدی، مدیر مرکز تخصصی معصومیه(س) شهرکرد با اشاره به اینکه دین اسلام برای زندگی بشر هویت جمعی قائل است و جنسیت زن و مرد در آن معنا ندارد، اظهار کرد: خداوند در آیه ۶۲ سوره مبارکه مومنون، افراد مومن را کسانی معرفی می‌کند که از حیث عقیده به خدا و رسولش ایمان دارند و جامعه را می‌شناسند و در اجتماع حضور دارند که این حضور تمامی ابعاد اجتماعی اعم از نماز جمعه، تظاهرات علیه ظلم، انتخاب مسئولان اسلامی و ... را شامل می‌شود. در همین راستا، زنان نیز که عضوی از این جامعه هستند، حضورشان سبب می‌شود که جامعه به موفقیت و حرکت اجتماعی توانمند دست یابد.

وی با بیان اینکه حضور و تاثیرگذاری اجتماعی مصادیق و نمونه‌های تاریخی فراوانی دارد، افزود: در این خصوص از اهمیت نقش حضرت خدیجه(س) در تائید و همراهی و دفاع از حریم رسالت نمی‌توان غافل شد، همچنین حضرت زهرا(س) اسوه حضور سیاسی زن به‌شمار می‌روند که در نقش زنی بصیر، فهیم، سیاستمدار مقتدر و جهادگر به نقش آگاهی‌بخشی زنان و مردان جامعه پرداختند؛ نقش حضرت زینب(س) نیز در زنده نگه داشتن قیام امام حسین(ع)و حرکت نجات‌بخششان بر کسی پوشیده نیست.

امیدی نقش زنان در جریان قبل و بعد از انقلاب اسلامی ایران را یادآور شد و گفت: به تعبیر امام راحل(ره)، سهم بزرگ انقلاب اسلامی متعلق به بانوان است که در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تا زمان پس از پیروزی و در زمان جنگ در پشت صحنه و گاه در کف میدان مبارزه دوشادوش مردان به مبارزه و مقاومت پرداختند؛ امروز نیز زنان در لخش‌های گوناگون جامعه اعم از بسیج و حلقه‌های صالحین و گروه‌های سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و ... با تمام توان مشغول کار و تلاش هستند.

این مدرس حوزه علمیه در استان با ذکر اینکه مشارکت سیاسی و حضور اجتماعی زنان الزاما نباید به‌معنای قدرت‌خواهی و کسب این یا آن منصب باشد، تصریح کرد: در نگاه عوام، وقتی صحبت از حضور اجتماعی زنان می‌شود، ذهن‌ها به سمت مناصب مدیریتی و اشتغال می‌رود حال آنکه الگوهایی از زنان در تاریخ داشتیم که باوجود فعالیت اجتماعی موثر، منصبی نداشتند؛ از جمله حضرت زهرا(س) که اگر در میدان یک زن آگاه و بصیر اما در تجربه خصوصی به‌دنبال آزاد کردن وقت برای خدا بود و نقشی بی‌بدیل را در تربیت فرزند داشت.

امیدی تأکید کرد: البته این سخن بدان معنا نیست که زنان نمی‌توانند قدرت مدیریتی را به‌نحو احسن انجام دهند بلکه بر عکس، زنان هر کجا پا به میدان گذاشتند فضایی برای ایفای قدرت آنان باز شد. بهتر است که مدیریت مسائل زنان با خودشان باشد اما پیش از هر چیز آگاهی‌بخشی جامعه نقش مشترکی است که تمامی زنان در هر جایگاهی بر عهده دارند.